De Oosterweelverbinding: aandacht voor mobiliteit, ruimte, fietsen en natuur
In 2019 zijn intensieve scrumsessies georganiseerd rond het uitwerken van de Oosterweelknopen aan het Noordkasteel, aan de Groenendaallaan en aan Schijnpoort, later ook gevolgd door knoop Zuid en andere.

Het resultaat van deze scrumsessies zijn compactere aansluitingen die grotendeels overkapt kunnen worden. Hierdoor kan zowel een groot deel van het Noordkasteel als de monumentale SAMGA-site behouden worden en komt er meer publiek groen vrij. Het kerkje van Oosterweel wordt landschappelijk geïntegreerd in het parkgebied, net als het knooppunt aan de Groenendaallaan en het knooppunt aan Schijnpoort. Een belangrijke factor is ook de fietsinfrastructuur en de traminfrastructuur bij elk van de knopen. In het nieuwe ontwerp van de Groenendaallaan kunnen fietsers en voetgangers zich conflictvrij verplaatsen tussen Luchtbal en Merksem, wat positief is voor de verkeersveiligheid en de verkeersafwikkeling. De omgeving van Schijnpoort is onderzocht om de leefbaarheid en stedelijke kwaliteit te verbeteren.

Burgerparticipatie
Ringland is burgerparticipatie ten top. Stramien cv zorgde ervoor dat een slopend infrastructuurproject vol angels, weerstand en juridische bezwaren een droom werd van Antwerpenaren en politici, waar met positieve dynamiek het begrip co-creatie werd heruitgevonden en waardoor zelfs de Vlaamse administraties gebiedsgericht en interdisciplinair begonnen samen te werken. Een project dat in het slop zat, is dankzij Ringland mee geworden tot een toonbeeld van burgerparticipatie en gebiedsgericht werken.

Wat is een scrumsessie
Wanneer de stuurgroep Oosterweelverbinding in maart 2019 – op suggestie van Stramien cv – beslist om de aansluitingen van de Oosterweelverbinding op het lokale wegennet via scrumsessies aan te pakken, ontstaat met deze nieuwe manier van samenwerken ook een heel nieuwe dynamiek.

Deze specifieke methodiek wordt toegepast om met een groep van erg uiteenlopende stakeholders op zeer korte termijn tot een rechtvaardige oplossing te komen. Daar waar verschillende partijen met een eigen oplossing naar voor komen en een veto kunnen stellen tegen de oplossing van de tegenpartij, wordt gekozen om een stap terug te zetten door doelstellingen te formuleren waar iedereen zich achter kan scharen. Daarna wordt in een intensief proces van ontwerpend onderzoek gezocht naar de beste nieuwe oplossing. Bij deze scrumsessies zijn de volgende organisaties betrokken: Lantis, stad Antwerpen, De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, burgerbewegingen (Ringland, Ademloos, StRaten-generaal), Team Intendant, Departement Mobiliteit en Openbare Werken en de haven van Antwerpen. Bij het knooppunt van Schijnpoort zijn ook lokale actiecomités en het Sportpaleis betrokken.

Effect van de scrums
Behalve de onbetwistbare betere ontwerpen, heeft werken met scrums verschillende andere positieve effecten: 
‘A level playing field’; een proces dat gekenmerkt is door gelijkwaardigheid van partners. De onafhankelijkheid van de ontwerpers en de neutraliteit van de begeleiding zijn hiervoor essentieel, net zoals het delen van informatie en kennis, het organiseren van extra sessies om informatieoverdracht te doen...
Gebiedsgerichte werking: Wat tot voor kort een verkokerde Vlaamse administratie was, komt hier samen in één reeks scrumsessies: De Lijn, AWV, MOW, Haven, (Vlaamse Waterweg), stad…
Tevredenheid van alle betrokkenen: De scrums focussen op wegwerken van bezwaren; waardoor op het resultaat niemand nog bezwaren heeft. 

Proceskunde faciliteert de besluitvorming
De aanpak van het ontwerpend onderzoek is vernieuwend. Sinds 2019 faciliteert Christophe Lambrechts van Stramien cv ontwerpsessies van verschillende complexe infrastructuurknooppunten. Talrijke stakeholders met soms tegenstrijdige belangen nemen deel aan die ontwerpsessies.
Vanuit proceskunde, aandacht voor groepsdynamica en respect voor gelijkwaardigheid van de stakeholders begeleidt Stramien cv het ontwerpend onderzoek. De focus ligt op rechtvaardigheid creëren in relaties, procedures en inhoud, met aandacht voor de dynamiek tussen mensen en met aandacht voor wat zich ín het proces afspeelt.

Aanpak
Ter voorbereiding stellen de begeleiders met een kerngroep een procesnota op, die wordt goedgekeurd door de stuurgroep. Bij aanvang stelt de groep deelnemers participatief een doelstellingennota op. Tijdens de ontwerpsessies is het ontwerpend onderzoek de motor, samen met de neutrale procesbegeleiding en het wegwerken van bezwaren. Bij de afronding wordt steeds getoetst aan de doelstellingennota. Met een adviesnota voor stuurgroep en een nota met ‘aanbevelingen naar derden’ kan het proces steeds netjes afgerond worden.
Deze aanpak spoort met de voorstellen die studiebureau Möbius ook heeft uitgewerkt na evaluatie van het proces van de werkgemeenschap.

Geen streven naar draagvlak, maar naar rechtvaardigheid
In het uitwerken van scrumsessies zetten we daarom in op relationele rechtvaardigheid, door oog te hebben voor wat de verschillende belangen kan verbinden. We kijken naar en communiceren helder over de procedures van besluitvorming en betrekken de juiste mensen zo snel mogelijk. We creëren inhoudelijke rechtvaardigheid door ook minderheidsstandpunten aan bod te laten komen, door de juiste informatie aan te bieden zodat iedereen zich kan inwerken ….